یکی از زیباترین آهنگ‌های تمام دوران
'O sole mio
برای محمدرضا شجریان 


این بحث را از ویديو یا فایل صوتی بشنوید

این بحث یه یکی از زییاترین آهنگ‌های تمام دوران O sole mio (اوسوله میو) یعنی خورشید من، اشاره دارد. با آرزوی سلامتی و طول عمر برای یکی از برجسته‌ترین هنرمندان موسیقی سنتی ایرانی استاد محمد رضا شجریان، به این موضوع می‌پردازم.
نخستین بار ایشان را در جشن هنر شیراز دیدم وقتی بهمراه نوازنده برجسته تار و سه تار، زنده یاد محمد رضا لطفی و گروه ایشان شعر قرةالعین را در دستگاه نوا می‌خواند:
گر به تو افتدم نظر، چهره به چهره روبه‌​رو
شرح دهم غم تو را نکته به نکته مو به مو
سال ۶۴ در زندان اصفهان (در هتل اموات)، دوست نازنینی که به شجریان تعلق خاطر داشت، بیاد او غزل «یاری اندر کس نمی​‌بینیم» را به زیبایی تمام خواند.
آب حیوان تیره‌​گون شد، خضر فرخ‌​پی کجاست
خون چکید از شاخ گل باد بهاران را چه شد...
شهریاران بود و خاک مهربانان این دیار
مهربانی​ کی سرآمد شهر یاران را چه شد.
برای من بازی لفظی بین «شهریاران» و «شهر یاران» قایل تأمل بود.
در روزگاری که ابتذال به میدان آمده و عقل به تبعید رفته‌است، موسیقی، خود یک نیایش است و من برای آن آموزگار ادب و موسیقی آرزوی شادی و طول عمر دارم.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آنچه عمیق است غمناک است
O sole mio (اوسوله میو) یک آهنگ ناپلی ایتالیایی به معنی «خورشید من» است. شعر آن را جیوانی کاپورو Giovanni Capurro سال ۱۸۹۸سروده و ادواردو دی کاپوا Eduardo di Capua روی آن آهنگ گذاشته‌است.
بعدها کاسبان هنر از این اثر زیبا سودها بردند اما سراینده و آهنگساز آن از فقر مردند. ادواردو دی کاپوا، سال ۱۹۱۷، و جیوانی کاپورو، ۱۹۲۰
هرچه غمناک است عمیق نیست اما آنچه عمیق است غمناک است.
...
این ترانه‌ را نخستین بار با صدای انریکو کاروسو Enrico Caruso شنیدم که در ۱۹۲۱ در ناپل ایتالیا درگذشت. او به غبار پیوست، اما صدای پُر حرف و پُر دردش مانده‌است.
وی یکی از مشهورترین خوانندگان تنور تاریخ بود. تِنور (Tenor) نام بازه‌ای از صدا در موسیقی و گونه‌ای از صدای بم در خوانندگی و اپرا است.
صدای زیبای کاروسو، آهنگ «اونا فورتیوا لاگریما» Una furtiva lagrima، آهنگی در اپرای کیمای عشق اثر گائتانو دونیزتی را در خاطره‌ها ماندگار کرده‌است. اونا فورتیوا لاگریما یعنی قطره اشکی پنهانی.
...
به ترانه O sole mio برگردیم.
O sole mio را خوانندگان بزرگ جهان ازجمله انریکو کاروسو، لوچیانو پاواروتی، پلاسیدو دومینگو، آندره بوچلی، دومینیکو مودونیو، رابرتو مورولو، فرانک سیناترا،...
وخیلی‌های دیگر خوانده‌اند. الویس بریسلی، ترانه «حالا یا هیچوقت» It's Now or Never را بر وزن آن خوانده‌آست. همچنین «پینو دانیلا» ترانه There's No Tomorrow را.
این قطعه به صورت اپرای مدرن و همچنین به صورت بدون کلام اجرا شده‌است.ترانه، در اصل به لهجه ناپلی ایتالیایی است. افراد زیر نیز، ترانه O sole mio را به زبانهای مختلف اجرا کرده‌اند.

Al Bano
Amira Willighagen
Angelo Branduardi
Anna Oxa
Bryan Adams
Consiglia Licciardi
Dalida
Fernando De Lucia
Gabriella Ferri Gianni Morandi
George Voyce
Gianna Nannini
Giuni Russo
Il Volo (Gianluca Ginoble, Piero Barone e Ignazio Boschetto) Katia Ricciarelli
Li Xiao
Mario Trevi
Mario Lanza
Massimo Ranieri
M'Barka Ben Taleb(به زبان عربی)
Milva
Pechino
Pietro Ballo
Tito Schipa
Tony Bennett

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
مضمون شعر O sole mio
ترانه O sole mio درواقع به عشق که شبچراغ زندگی است و به «او» اشاره دارد که هر کسی در زندگیش داشته و دارد و بسیار هم زیباست. تنها تنزه‌طلبان دورو که در خلوت و جلوت ادا و اطوار درمی‌آورند، خود را به آن راه می‌زنند!
این ترانه حزین و زیبا، بیشتر به آهنگ آن مشهور است. آهنگ غمناک و عمیق آن. در مقدمه ویدئوی «هجوم اعراب به ایران زمین» بخشی از آن را گذاشته‌ام.
ترانه به زبان ایتالیایی است که من به آن آشنایی ندارم. با استفاده از ترجمه‌های عربی و انگلیسی به مضمون آن اشاره می‌کنم.
... 
یک روز آفتابی چقدر زیباست !
هوا بعد از یک طوفان آرام گرفته‌است
هوا به حدّی شاد و بانشاط است که احساس می‌کنی [انگار] جشنی بپاست
یک روز آفتابی چقدر زیباست !
اما هنوز
خورشید دیگری تابناک است
و آن خورشید من است
که بر چهرهء توست !
آن خورشید، خورشید من است
که بر چهرهء توست !
که بر چهرهء توست !
از پنجره‌ات نور می‌تابد،[و]
کارگری که لباس می‌شوید آواز می‌خواند
او در حالی که [با دست‌هایش] لباس‌ها را می‌‌چلاند و باز می‌کند، آواز می‌خواند.
از پنجره ات نور می‌تابد.
 [اما] وقتی شب از راه می‌رسد، خورشید غروب می‌کند [و]
کم کم غم مرا فرا می‌گیرد.
وقتی شب می‌آید و خورشید می‌رود،
من باز، زیر پنجرهء تو هستم...
 
TESTO ORIGINALE IN NAPOLETANO

Che bella cosa na jurnata 'e sole,
n'aria serena doppo na tempesta!
Pe' ll'aria fresca pare gia' na festa
Che bella cosa na jurnata 'e sole.

Ma n'atu sole
cchiu' bello, oi ne'.
'O sole mio
sta 'nfronte a te!
'O sole, 'o sole mio
sta 'nfronte a te,
sta 'nfronte a te!

Lùcene 'e llastre d''a fenesta toia;
'na lavannara canta e se ne vanta
e pe' tramente torce, spanne e canta
lùcene 'e llastre d'a fenesta toia.
 
Ma n'atu sole
cchiu' bello, oi ne'.
'O sole mio
sta 'nfronte a te!

Quanno fa notte e 'o sole se ne scenne,
me vene quase 'na malincunia;
sotto 'a fenesta toia restarria
quanno fa notte e 'o sole se ne scenne.
 
Ma n'atu sole
cchiu' bello, oi ne'.
'O sole mio
sta 'nfronte a te!

TRADUZIONE IN ITALIANO

Che bella cosa una giornata di sole,
un'aria serena dopo la tempesta!
Per l'aria fresca pare già una festa...
che bella cosa una giornata di sole!

Ma un altro sole
più bello non c'è
il sole mio
sta in fronte a te
Il sole, il sole mio,
sta in fronte a te
sta in fronte a te

Luccicano i vetri della tua finestra,
una lavandaia canta e si vanta...
mentre strizza, stende e canta.
luccicano i vetri della tua finestra!

Ma un altro sole
più bello non c'è
il sole mio
sta in fronte a te

Quando fa sera e il sole se ne scende,
mi viene quasi una malinconia...
Resterei sotto la tua finestra,
quando fa sera ed il sole se ne scende.

Ma un altro sole
più bello non c'è
il sole mio
sta in fronte a te

 

Paquito del Bosco: ’O sole mio. Storia della canzone più famosa del mondo. Donzelli.
’O sole mio. Die Geschichte des berühmtesten Lieds der Welt. Aus dem Italienischen von Dieter Richter.
 ...
pavarotti با صدای
Tito Schipa با صدای
Anna Oxa با صدای
Enrico Caruso با صدای
آهنگ تنها
 
 'O Sole Mio is a classic of Neapolitan music written in 1898 by Giovanni Capurro and composed by Eduardo di Capua. Neapolitan music or la conzone napoletana is a stand-alone category of songs quite distinct from other Italian music, because Neapolitan is a different language from Italian.
بار دیگر برای استاد محمد رضا شجریان، که به قول مولوی «به تقدیر است و تقدیر هم از ذات اوست»، آرزوی شادی و سلامتی دارم. 
من به تقدیرم و تقدیر هم از ذات من است
قادر هر دو جهانم تتناهو، یا هو
او نه یک فرد، بلکه شکل‌دهنده خاطره جمعی برای جند نسل است.
...
صفحه شعر و ترانه
...
سایت همنشین بهار

برای ارسال این مطلب به فیس‌بوک، آیکون زیر را کلیک کنید:
facebook