تاریخ پر فراز و نشیب کره شمالی
History of North Korea 

 

خانم‌ها و آقایان محترم، خواهران و برادران عزیز، دوستان دانشور سلام بر شما. این بحث به شبه‌جزیره کره و مشخصاً کره شمالی می‌پردازد. با این یادآوری که تاریخ کره به عصر بُرنز برمی‌گردد، توجه شما را به دو نکته زیر جلب می‌کنم.
۱- فیلسوف ایتالیایی «بندیتو کروچه» Benedetto Croce نویسنده کتاب «تاریخ به مثابه داستان آزادی»، گفته‌است، هر تاریخ واقعی، تاریخ معاصر است. یعنی فهمیدن ما با واقعیت کنونی دَمخور و همنشین می‌شود و از آن تأثیر می‌گیرد.
به این موضوع که چیزی به عنوان «تاریخ بی‌طرف» وجود ندارد و ذهنیت مورخ مقدم بر واقعیت‌هایی است که در اسناد و مدارک یافت می‌شود، دانیل لیتل Daniel Little نویسندهٔ مدخل «فلسفهٔ تاریخ» در دایرةالمعارف استنفورد هم، اشاره کرده‌است. او می‌گوید:
تاریخ از تفسیر تاریخی و علاقه تاریخی شکل گرفته‌است، حتی اگر آن رخدادهای اصلی خودشان دیگر در میان نباشند.
۲- هرچه فاصله ما با یک واقعه تاریخی دور و دورتر باشد این خطر را دارد که بخواهیم از جایگاه و پنجره شرایط امروز به وقایع دیروز بنگریم. به همین دلیل است که گاه شاهد برداشت‌های مختلف و حتی متضاد از یک واقعه تاریخی هستیم که بجای پرده برافکندن از آن واقعه، خود پرده‌ای دیگر برآن واقعه شده و دستیابی به واقعیت رخداد را دشوارتر می‌سازد. مغالطه داوری پسینی aposteriori دربارهٔ رویدادهای پیشینی apriori واقعی است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
راز جوچه 주체사상 اتصال به نقطه خارج از خود
کُره شمالی در شرق آسیا واقع شده‌، از شمال با جمهوری خلق چین، از جنوب با کره جنوبی و در زاویه شمال شرقی مرز کوچکی با روسیه دارد. این کشور کوهستانی، صاحب ذخایری سرشار از سنگ معدن اورانیوم و دارای برنامه‌های موشکی و هسته‌ای است و بزرگترین ناوگان زیردریایی را بعد از آمریکا در جهان دارد. جمعیت کره شمالی ۲۴ میلیون نفر و زبان رسمی آن کره‌ای است. کره شمالی یک کشور تک‌حزبی است.
...
چراغ راهنما و نقشه راه دولت در این کشور، ایده جوچه 주체사상  (با مسامحه، خودکفایی و…) است. جوچه، حدود نیم قرن پیش (سال ۱۹۷۲) در قانون اساسی جدید کره شمالی، ایدئولوژی رهایی‌بخش اعلام شد. چه سرودها و ترانه‌ها که برایش نساختند...
پس از آن هرگونه اشاره‌ای به ‌مارکسیسم-لنینیسم و کمونیسم (منهای اشاره به جوچه) از قانون اساسی حذف گردید. 
ایده جوچه را که حُکم کتاب مقدس و آیه آسمانی دارد، سال ۱۹۵۵، «کیم ایل سونگ» نخستین رئیس‌جمهور کره شمالی در یک سخنرانی با مردم در میان گذاشت. عنوان سخنرانی وی این بود: «از بین بردن دگماتیسم و فرمالیسم در کار ایدئولوژیک و استقرار جوچه»
به گفته وی، ایدئولوژی‌ جوچه‌‌، انسان‌ را به‌ جای‌ اقتصاد، محور قرارمی‌دهد و روی‌ استقلال‌ تکیه‌ می‌کند. با ایده جوچه «عصر جدید در توسعه تاریخ بشر» آغاز می‌شود. جوچه یعنی اعتماد به نفس، یعنی استقلال. یعنی هیچکس جز خود من و دستهای من بار مرا بر نمی‌دارد. ما باید خودمان از پس مشکلات خودمان برآییم. آمریکا دشمن ماست. شوروی و چین هم هر کدام به نوعی به بیراهه رفته‌اند. سرمایه ما ایده جوچه است. باید آنرا سرمشق قرار دهیم... 
تبلیغات رسمی در کره شمالی حاکی از این است که برای دست‌یابی به جوهر جوچه و خروج از قبر و محدودیت‌های خویش، برای اینکه روزمره نو و تازه بشوید باید به این باور برسید که هرچه دارید از خلق و درواقع از رهبری است. پس؛ در جوچه ذوب بشوید و دستتان را به دست «رهبر عزیز» بدهید. با پاهای او حرکت کنید تا در راه نمانید. اینطور تک تک شما جاودان می‌شوید. دستگاه ارزشی‌تان تغئیر می‌کند و شعله‌ای خواهید بود همانند شعله بالای برج جوچه که هیچکس نمی‌تواند خاموشش کند. 
راز «جوچه» چیست؟ اتصال به نقطه خارج از خود. پس برای غلبه بر ترس و یأس و ناباوری خود را به رهبری بسپارید تا آسمان پر از زیبایی و ستاره باشد. 
در مورد ایده جوچه، چند سال پیش مقاله‌ای نوشته‌ام که با ویدئوی مربوط به آن، در سایت خودم موجود است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
مردم کره به کیم ایل سونگ رغبت داشتند
شبه‌جزیره کره در اواخر سده نوزدهم تا اوایل سده بیستم توسط امپراطوری کره اداره می‌شد. این شبه‌جزیره از سال ۱۹۰۵ به تصرف ژاپن درآمد و پنج سال بعد به‌طور رسمی بخشی از آن کشور شد. با شکست ژاپن در جنگ جهانی دوم قسمت شمالی آن شبه‌جزیره به تصرف شوروی(سابق) و قسمت جنوبی به تصرف آمریکا درآمد.
(شبه‌جزیره اصطلاحی جغرافیایی است که بر قطعهٔ وسیعی از خاک اطلاق می‌شود که از یک سو متصل به خشکی است، و از سه طرف دیگر، آب آن را فراگرفته‌باشد)
...
سه هفته پس از تسلیم ژاپن، ۶ سپتامبر ۱۹۴۵، کنگرهٔ نمایندگان کره که بیشترشان ترقی‌خواه و ضد استعمار بودند، در سئول (پایتخت کنونی کره جنوبی) تشکیل جلسه دادند و بنای یک دولت مدرن کره‌ای را گذاشتند. اصلاحات ارضی در دستور کار قرار گرفت و طی آن زمین‌های ژاپنی‌ها و ملاکان هم‌پیمان آنان تقسیم و به کشاورزان فقیر داده شد.
ظاهراً قرار بود طرف‌های درگیر به انتخاب مردم کره احترام بگذارند اما آمریکایی‌ها دَبّه درآوردند و جمهوری مردم کره را به رسمیت نشناختند و سینگمان ری، یک کره‌ای مرتجع را که پس از دهه‌ها تبعید در آمریکا به کره بازگشته بود، پیش انداختند و جار زدند او دوست آمریکا و گزینهٔ مناسبی برای ادارهٔ کشور است.
مردم کره اما به کیم ایل سونگ رغبت داشتند بویژه که وی برخلاف عروسک‌هایی چون سینگمان ری که یک شبه آن را رنگ کرده و به عرش کشیده بودند، به اعتبار رهبری مبارزات چریکی بر علیه اشغال ژاپن، از سال‌ها قبل از آغاز جنگ جهانی در بین مردم سراسر کره محبوبیت داشت. گفته می‌شود در آغاز جنگ کره و عدم حضور آمریکا مردم سئول با شاخه‌های گل به استقبال ستون‌های پیشتاز ارتش شمالی رفتند و تقریباً تمام شهرهای جنوب به جز بندر پوسان که قبل از رسیدن شمالی‌ها توسط آمریکا اشغال شد جانبدار امثال کیم ایل سونگ بودند. اما دخالت ایالات متحده که حکم اشغالگر را در کره داشت، ورق را برگرداند. دولت کرهٔ جنوبی، تحت نظارت سینگمان ری (که توسط آمریکا برکشیده شد)، چند عملیات نظامی علیه شورشیان که با دولت درگیر نبرد مسلحانه شده بودند انجام داد و هزاران نفر به خاک و خون غلطیدند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
جنگ بین کره شمالی و کره جنوبی شعله‌ور می‌شود
در تاریخ دهم اوت ۱۹۴۵، دو افسر آمریکایی، دین راسک و چارلز بونستیل، مأمور شدند تا محدودهٔ اشغال آمریکا را مشخص کنند. آنها یک نفشهٔ نشنال جئوگرافیک را باز کردند و مدار ۳۸ درجه را روی آن معلوم کردند. علت انتخاب آنها این بود که این مدار تقریباً کشور را به دو نیمهٔ مساوی تقسیم می‌کرد و پایتخت، سئول، را هم در قلمروی آمریکا قرار می‌داد. در طرحی که قریب به اتفاق کره‌ای‌ها باآن مخالف بودند، آمریکا و شوروی توافق کردند که قیمومیت موقت کشور را از محل مدار ۳۸ درجه، برعهده گیرند و آقابالاسر آن بشوند. 
با تعیین مدار ۳۸ درجه شمالی بعنوان مرز دو کره بذر اختلاف بین مردم پاشیده شد. در ناحیه شمال رهبری را نیروهای مردمی به عهده داشتند و در جنوب طرفداران غرب بر سر کار بودند. آخر سر، در سال ۱۹۴۸ تقسیم کره به دو کشور مجزا رسمیت یافت و دو حکومت کره شمالی (جمهوری دمکراتیک خلق کره) و کره جنوبی (جمهوری کره) بر قرار شد. درحالیکه هر دو مدعی حکومت بر کل شبه‌جزیره بودند، ۲۵ ژوئن سال ۱۹۵۰ جنگ بین کره شمالی و کره جنوبی شعله‌ور شد.
...
در آن رویارویی، کره شمالی دست بالا را داشت. با اصرار آمریکا، شورای امنیت قطعنامه‌ای را تصویب کرد و طی آن خواستار عقب‌نشینی کره شمالی به مدار ۳۸ درجه شد. در پیامد این اوضاع، آمریکا و ۱۵ کشور دیگر، نیروهای نظامی خود را برای شرکت در جنگ اعزام داشتند. ارتشبد داگلاس مک‌آرتور تا سال ۱۹۵۱ فرماندهی نیروهای سازمان ملل را به عهده داشت. در این مدت نیروهای کره شمالی با سرعت زیادی در حال پیشروی در خاک کره جنوبی بودند، اما آمریکا سواحل کره را محاصره کرد و شروع به بمباران مناطق صنعتی و مسکونی کره شمالی نمود.
در هفته‌های آغاز جنگ، نیروهای کره جنوبی و آمریکا به اطراف شهر پوسان در منتهای جنوب شرقی شبه جزیره کره عقب رانده شده بودند. ولی به تدریج میزان نیروهای آمریکایی افزون و افزون‌تر شد و کره شمالی زیر ضرب رفت. نیروهای آمریکایی شهر سئول را اشغال کردند و پیونگ‌یانگ پایتخت کره شمالی را هم به گلوله بستند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
چین به نفع کره شمالی وارد کارزار می‌شود
چین به عنوان دفاع از مرزهایش و به دلیل این که خود هدف بعدی نباشد در صحنه نبرد به نفع کره شمالی وارد شد و در ماه نوامبر ۱۹۵۰ ضربات شدیدی بر نیروهای آمریکایی وارد آورد. عقب‌نشینی آمریکا و متحدینش آغاز شد و سوم دسامبر ۱۹۵۲ بار دیگر سئول به دست نیروهای کره شمالی افتاد اما نیروهای آمریکایی دوباره حمله کردند و بر آن شهر مسلط شدند. چند بار سئول دست به دست گشت.
سرانجام در ۲۷ ژوئیه ۱۹۵۳ پیمان آتش‌بس بر سر زبان‌ها افتاد. البته هیچ‌گاه پیمان صلحی میان این دوکشور امضا نشد و دو کره تا به امروز در حالت جنگ هستند. جنگ ویرانگری که به خاطر دخالت قدرتهای بیگانه، خرابی‌ها و تلفات فراوان به بار آورد و بسیاری از تأسیسات صنعتی و شهرها در ضمن آن ویران شد. یادآوری کنم که در مورد دوپاره شدن کره، آمریکا و روسیه (شوروی) هر دو مقصر بودند.
...
پس از پایان جنگ، دولت کره شمالی با استفاده از منابع سرشار این سرزمین دست به اجرای برنامه‌های وسیعی برای صنعتی‌سازی و ترمیم کشور زد و با کمک چین و شوروی، ترابری ریلی و کارخانه‌ها را از نو رو به راه کرد. البته فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، کره شمالی را به تنگنا انداخت و این کشور با قحطی شدیدی در دهه ۱۹۹۰ میلادی رو به رو شد.
متاسفانه این واقعیت دارد که از بدو تأسیس کره شمالی، آمریکا موضع خصمانه‌ای نسبت به این کشور داشته و نقش اساسی در انزوای آن در سطح بین‌المللی ایفا کرده‌است. بسیاری از ما نمی‌دانیم که در سپتامبر ۱۹۵۶ آمریکا تصمیم گرفت که بر خلاف بند ۱۳ (د) قرارداد آتش‌بس کره، تسلیحات هسته‌ای در خاک کره جنوبی مستقر کند. این تصمیم در مراحل مختلف طی سالهای ۱۹۵۷ و ۱۹۵۸ به اجرا درآمد. تلاش‌های شوروی و هم پیمانانش در سازمان ملل برای جلوگیری از تصمیم آمریکا به جایی نرسید. متقابلاً کره شمالی هم اقدام به ایجاد تأسیسات عظیم زیرزمینی تسلیحات متعارف و غیرمتعارف در نزدیکی منطقه حائل کرد به طوری که نیروهای کره جنوبی و آمریکایی در تیررس این تسلیحات قرارگرفتند. بعد از آن اعلام شد کره شمالی دارای برنامه‌های موشکی و هسته‌ای است.
...
کیم ایل سونگ اولین رهبر کره شمالی از سال ۱۹۴۸ تا ۱۹۹۴ بود. پس از وی کیم جونگ ایل پسرش به رهبری کرهٔ شمالی منصوب شد و از سال ۲۰۱۲ رهبری این کشور در اختیار فرزند وی کیم جونگ-اون است. کره شمالی روابط تنش‌آمیزی با برخی کشورهای منطقه‌ای خود و جهان غرب دارد و برنامه‌های موشکی و هسته‌ای‌اش مناقشه‌برانگیز بوده‌است. کره شمالی از جمله چند کشوری است که شورای حقوق‌بشر سازمان ملل متحد آنرا به نقض گسترده حقوق بشر متهم ساخته‌است. در جامعه «کیم جونگ اون»ی، مرز منتقد و مزدور بهم ریخته و هر مخالفی، دشمن پنداشته می‌شود. کم نیستند منتقدینی که مغضوب و سر به نیست شده‌اند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
زمان با تولد کیم ایل سونگ آغاز می‌شود
ملموس‌ترین جنبه جوچه، همان ایدئولوژی رهایی‌بخش که اعجاز می‌کند، معرفی‌ تقویم جدید در کره شمالی ‌است که بر اساس آن، زمان با تولد کیم ایل سونگ آغاز می‌شود. سالی که او متولد شد (۱۹۱۲)؛ اولین سال جوچه‌است. بنابراین امسال (سال ۲۰۱۸ میلادی)، صد و ششمین سال جوچه محسوب می‌شود. این رفتار، به‌مانند استفاده از سال تولد عیسی مسیح به عنوان سال مبنا در تقویم‌های غربی است.
...
به مناسبت گرامیداشت تولد ۷۰ سالگی کیم ایل سونگ، در سال ۱۹۸۲ برج سنگى بسیار بلندى در مرکز شهر پیونگ یانگ ساخته و گشایش یافت که بر فراز آن مشعل ۲۰ مترى درخشانى به گونه‌اى نمادین نمایانگر پرتو افشانى ایدئولوژى جوچه بر سراسر جهان مى‌باشد. ارتفاع این برج ۱۷۰ متر و شامل ۲۵٬۵۵۰ بلوک (۳۶۵×۷۰)، تعداد روزهای عمر کیم ایل سونگ و در واقع یک بلوک برای هر روز از زندگی رهبری است. در مطبوعات رسمی کره شمالی، بیشتر داستان‌ها، شرح‌حال‌ها، و شعرها با پیام‌های ایدئولوژیک و سیاسی و مدح و ثنای رهبری همراه است.
...
رهبر «نوین» کره شمالی در آوریل ۲۰۱۴ از یک مجسمه ساز چینی خواستند تا تندیس بنیانگذار کره شمالی ساخته شود، اما با قدی بلندتر از قد واقعی وی!
کیم ایل سونگ حدود ۱/۷۳ متر قد داشت اما پیکر وی با قد ۱/۸۹ متر ساخته شد و آن مجسمه‌ساز (ژانگ)؛ لقب «هنرمند خلق» گرفت و گفته شد آن انسان خلاق جوهر و مضمون جوچه را گرفته است.
آیا واقعاً مردم کره شمالی‌ در جوّی زندگی می‌کنند که همه‌جایش به رنگ جوچه است؟ یعنی آن‌چه می‌شنوند، می‌گویند، حس می‌کنند، می‌بینند و می‌بویند، از ایده‌های جوچه و رهبری کیم ایل سونگ رنگ گرفته‌است؟ در این صورت، به منظور تصورکردن فرایند چنین اشباع‌سازی فرهنگی، باید چنین محیط و جوی را برای زندگی در زمینه یک انقطاع کامل از جهان بیرونی تجربه کند.
 
امیدوارم این بحث از کره شمالی و تاریخ پرمحنتی که گذرانده، تا حدودی غبارزدایی کند و بویژه نشان دهد چه عواملی باعث شد به سلاحهای هسته‌ای رو بیاورد. تاریخ، برخلاف ژورنالیسم مبتذل سیاسی که معمولاً از دانش سیاسی تهی‌ست، ما را به تامل و مکث می‌کشاند. ویل‌دورانت گفته بود تمدن رودی است با دوساحل و بیشتر تاریخ‌نگاران تنها به خود رود توجه دارند که گاه به دست آنها که می‌کُشند و می‌دزدند و غوغا می‌کنند پر از خون شده... اما ساحل‌ها بسیارمهم‌ترند جایی که مردمان گمنام خانه می‌سازند، عشق می‌ورزند، کودک می‌پرورند، آوازمی‌خوانند و شعر می‌گویند.
در همین رابطه
...
همه نوشته‌ها و ویدئوها در آدرس زیر است: 
... 
همنشین بهار 

برای ارسال این مطلب به فیس‌بوک، آیکون زیر را کلیک کنید:
facebook


Nuclear waste
دفن زباله‌های اتمی روسیه در ایران صحت ندارد

Nuclear waste</br>دفن زباله‌های اتمی روسیه در ایران صحت ندارد

عملکرد کسانیکه در میهن ما از پستان دین شیر دنیا می‌دوشند و حرث و نسل ما را تباه کرده کرده‌اند محکوم است اما آیا مرزبندی با عسل پوشان سرکه فروش که ایران ستمدیده را به خاک سیاه نشانده‌اند، باید ما را به هم‌آوازی با فاکس نیوز و العربیه و جان بولتون و محمد بن سلمان بکشاند و برای نخست وزیر کشوری که ۲۰۰ کلاهک اتمی دارد و همواره در اینباره به جهانیان دروغ گفته است، دست تکان دهد؟
گوش باز و چشم باز و این عمی(عما) - حیرتم از چشمبندی خدا

اورنامو Ur-Nammu
قدیمی‌ترین قانون شناخته‌شده بشری 

اورنامو Ur-Nammu

بعد از گفت‌و شنود با خانم هایده ترابی پیرامون گل‌نوشته کورش (واقعیت دارای حقیقت‌های گوناگونی است) فکر کردم اشاره به قدیمی‌ترین قانون شناخته‌شده بشری قانوننامه اورنامو Ur-Nammu ضروری است، بخصوص که بسیاری از ما گمان می‌کنیم قانون حمورابی Code of Hammurabi نخستین است. البته تا اوایل سدهٔ بیستم، خیلی‌ها اینگونه می‌پنداشتند، اما بعداً مجموعه قوانین قدیمی‌تر بدست آمد.

گفت‌و‌شنود با خانم هایده ترابی - استوانه گِلی کورش
واقعیت دارای حقیقت‌های گوناگونی است 

گفت‌و‌شنود با خانم هایده ترابی - استوانه گِلی کورش

هارولد پینتر Harold Pinter نمایش‌نامه‌نویس انگلیسی که نخستین آثار او را در دستهٔ تئاتر پوچی قلمداد کرده‌اند و سال ۲۰۰۵ میلادی برندهٔ جایزه نوبل ادبیات شد، گفته است «واقعیت دارای حقیقتهای گوناگونی است» حقایق فراوانی وجود دارند که با یکدیگر در چالشند، از یکدیگر پرهیز دارند، یکدیگر را بازمی تابانند، یکدیگر را نادیده می‌گیرند و یکدیگر را به سخره می‌گیرند، گاه چنین احساس می‌کنی که حقیقتِ لحظه را در دست داری، سپس از میان انگشتانت می‌لغزد و ناپدید می‌شود.

گفت‌و‌شنود با خانم فرشته هدایتی
۳۲ سال در مناسبات و تشکیلات
قسمت اول و دوم 

گفت‌و‌شنود با خانم فرشته هدایتی

(...) و حالا باید به خاطر تمام آنهایی که زندگی‌شان را در تحقق یک آرمان ازدست داده‌اند، حرف زد. من یک شاهد عینی هستم، شاهدی که از درون یک غار، رها شده‌است. رها شده از درون یک ماشین شستشوی مغزی! رها شده از دخمه‌ای که روح انسان‌ها را در آن از پای می‌انداختند. تا به کی باید صبر می‌کردم و به خاطر پرهیز از خوردن مارک و برچسب‌های احتمالی به سکوت ادامه می‌دادم؟ من مدت سی سال از عمرم را به طور حرفه‌ای درتشکیلات... گذرانده‌ام. هرکس که بودم وهر رده‌ای که داشتم اصلا مهم نیست، مهم این است که من سی سال شاهد بودم. شاهد عینی... (فرشته خلج هدایتی)

آبلیویون Oblivion
فراموش می‌کنم

آبلیویون Oblivion</br>فراموش می‌کنم

یکی از زیباترین تانگوهای «آستور پیاتزولا» (Astor Piazzolla) آهنگساز آرژانتینی، قطعه Oblivion (آبلیویون) است که آدمی را به تامل و مکث می‌کشاند. این موسیقی زیبا، برای ارکستر زهی و آکاردئون تصنیف شده و به اشکال گونه‌گون تنظیم و به اجرا در آمده‌است.
پیاتزولا (۱۹۲۱-۱۹۹۲) با قطعات و نوازندگی خود، انقلابی در این سبک موسیقی ایجاد کرد، در آرژانتین از او به زیبایی و با لقب «آستور کبیر» یاد می‌کنند که به راستی برازنده‌ی اوست.

تئوری ریزوم Rhizome
یادی از «ژیل دلوز» Gilles Deleuze

تئوری ریزوم Rhizome</br>یادی از «ژیل دلوز» Gilles Deleuze

موضوع این مقاله «تئوری ریزوم» است که به نوعی پَرش ما را هم گرفته و می‌گیرد. «ژیل دلوز» Gilles Deleuze فیلسوف فقید فرانسوی، بارها به استعاره ریزوم اشاره نموده‌است. جوانان فرهیخته ایران در داخل کشور، که با همه محدودیت‌ها می‌کوشند «به‌روز» باشند، با اینگونه مباحث بیگانه نیستند. ریزوم Rhizome (زمین‌ساقه) که از واژه یونانی Rhiza گرفته شده، در علم گیاه‌شناسی، ساقه زیرخاکی و ریشه دار گیاهانی چون زنجبیل، زردچوبه، زنبق معمولی و ریواس و...است که قابلیت رشد و نمو در تمامجهات را دارد.
ژیل دلوز در بیان نظراتش از استعاره ریزوم استفاده کرده‌است. این مقاله را چندین سال پیش برای ویکیپدیا نوشتم و باید تکمیل شود.

غبارزدایی از آینه‌ها
خلیل ملکی، آزادهِ آذر‌به‌جان
Khalil Maleki 

غبارزدایی از آینه‌ها</br>خلیل ملکی، آزادهِ آذر‌به‌جان

این بحث به خلیل ملکی(۱۲۸۰-۱۳۴۸) می‌پردازد. مرد اخلاق، و روشنفکری اصلاح‌طلب و فرهنگ ساز که در سراسر زندگی‌اش به پرنسیب‌هایی که به آن‌ها اعتقاد داشت پایبند بود و بدون کمترین توجه به قدرت‌های موجود آنچه را حق و حقیقت می‌دانست بیان می‌کرد.
در کشوری که فلسفه سنتی‌اش زیر سایه دیدگاه‌های مانوی رشد کرده، و در فرهنگی که مذهبش هیچ اشتباهی را تحمل نمی‌کند، از آشتی و مدارا دم می‌زد و برای برقراری سوسیال دموکراسی در ایران، با جزمیت فلسفه حزبی در سطح نظری مبارزه می‌کرد.

غبارزدایی از آینه‌ها
در بلوچستان بلوچی بود نامش دادشاه...
Mir Dad- Shah Baloch 

غبارزدایی از آینه‌ها</br>در بلوچستان بلوچی بود نامش دادشاه...

این بحث اشاره کوتاهی است به «دادشاه»» که بسیاری از مردم بلوچ او را می‌ستایند و به چشم قهرمان نگاه می‌کنند، و برخی وی را به معنی منفی کلمه یاغی می‌دانند و می‌گویند دادشاه یک قاتل و جنایتکار بیرحم بود.
دادشاه محصول ظلم و جور خوانین، رژیم پیشین، همچنین اقتصاد معیشتی و نظام اجتماعی عشایری و روستایی بلوچستان است. او در مجموع، با همه نقاط منفی‌اش، ظلم ستیز بود. البته نه سفید سفید، که فیلم دادشاه، با بازی سعید راد نشان می‌دهد و نه سیاه سیاه که برخی خان‌های بلوچستان جلوه می‌دهند.

یادی از دکتر محمد مصدق
رِندِ شریفِ هوشمند

یادی از دکتر محمد مصدق</br>رِندِ شریفِ هوشمند

این بحث اشاره کوتاهی است به دکتر محمد مصدق. همو که بزرگتر از زندگی بود و به قول شاعر فرهیخته نعمت میرزازاده(م.آزرم)، ستاره دنباله‌دار آزادی...
بعد از توضیحاتی پیرامون زندگی و رنج‌های دکتر مصدق، به سخنان ایشان در شورای امنیت سازمان ملل (۲۳ آبان ۱۳۳۰) اشاره کرده‌ام. ملی شدن نفت در کشور ما، شکایت دولت انگلیس به شورای امنیت را به دنبال داشت و سخنرانی مزبور در همین رابطه و در دفاع از حاکمیت و حقوق ملت ایران بود. یادآوری کنم که دوره تاریخی ملی‌شدن صنعت نفت ایران در ۲۹ اسفند ۱۳۲۹، با تصویب قانون ملی شدن نفت به اوج رسید و با کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ پایان گرفت.

سایه
«پیر پرنیان اندیش» و ارغوانش

سایه</br>«پیر پرنیان اندیش» و ارغوانش

این بحث اشاره کوتاهی به شاعر دردمند و فرهیخته میهن‌مان امیر هوشنگ ابتهاج - متخلص به، ه. ا. سایه، و اثر زیبای او ارغوان است. همو که عمری به سر دویده در جستجوی یار... او سایه نیست، آفتابی در سایه است.
سال‌ها پیش که کتاب «نه زیستن نه مرگ» نوشته دوست عزیز آقای ایرج مصداقی را به ایشان دادم، برای نخستین بار، شعر زیبای ارغوان را شنیدم و از قضا پروفسور J.T.P. (Hans) de Bruijn یوهانس پیتر دوبروین (ایران‌شناس و سنایی‌شناس برجسته‌ی هلندی)هم که ارغوان و شماری دیگر از اشعار سایه را به هلندی ترجمه کرده‌اند، حضور داشت.

غبارزدایی از آینه‌ها
پرونده احمد کسروی، ننگ دادگستری ایران بود

غبارزدایی از آینه‌ها</br>پرونده احمد کسروی، ننگ دادگستری ایران بود

عاقبت حَمیّت جاهلی و کینه‌های کور، کار خودش را کرد و واپسگرایان زهر خودشان را ریختند. احمد کسروی، آن انسان پویا و شریف، ۲۰ اسفند ۱۳۲۴ به خاک و خون غلطید. قاتلین که از گروه «فدائیان اسلام» بودند، وی را در اتاق بازپرسی ساختمان کاخ دادگستری تهران به ضرب «گلوله و ۲۷ ضربه چاقو» به قتل رساندند. حمایت مراجع شیعه از عاملین ترور، کُنش دولت، سکوت جامعه روشن‌فکری ایران و درپی آن آزاد شدن قاتلان احمد کسروی و منشی‌اش حدادپور، درپی حکم یک دادگاه نمایشی، یکی از مهم‌ترین رویدادهای تاریخ معاصر ایران است.

غبارزدایی از آینه‌ها
یادی از کرامت‌الله دانشیان

غبارزدایی از آینه‌ها</br>یادی از کرامت‌الله دانشیان

موضوع این بحث، راوی بهاران، کرامت‌الله دانشیان است، همو که «لحن آب و زمین را خوب می‌فهمید و صداش به شکل حزن پریشان واقعیت بود» در لحظات سخت، وقتی نَفس‌ها در سینه حبس شده بود، از مردم دفاع کرد و به قول شکرالله پاک‌نژاد، در لحظه‌ای از تاریخ، مظهر جنبش انقلابی ایران بود. در شرایطی که شاملو می‌سرود: «دَر نیست، راه نیست، شب نیست، ماه نیست…» در آن زمستان سرد که «هوا دلگیر، درها بسته و سرها در گریبان» بود، امثال او چون شمع شبانه سوختند تا روشنی بخش محفل دیگران باشند.

غبارزدایی از آینه‌ها
نشست تعیین‌کننده سران ارتش شاه
صبح ۲۲ بهمن ۱۳۵۷

غبارزدایی از آینه‌ها</br>نشست تعیین‌کننده سران ارتش شاه</br>صبح  ۲۲ بهمن ۱۳۵۷

این بحث به نشست تعیین‌کننده‌ و مهمی می‌پردازد که صبح ۲۲ بهمن سال ۵۷، با حضور ۲۷ نفر از فرماندهان، معاونین و مسؤولین نیروهای مسلح شاهنشاهی برگزار شده‌است. به این موضوع، آخرین رئیس ستاد ارتش شاهنشاهی، ارتشبد عباس قره‌‌باغی در خاطراتش اشاره کرده‌است.
از آنجا که در این نشست ارتشبد قره‌باغی نقش محوری داشت، اشاراتی به زندگی او ضروری است.

دفاعیات دکتر تقی اِرانی در دادگاه جنائی

دفاعیات دکتر تقی اِرانی در دادگاه جنائی

این بحث به دفاعیه دکتر تقی ارانی یکی از اعضای گروهی که به ۵۳ نفر مشهور شدند، می‌پردازد. گروه ۵۳ نفر اشاره به آن دسته از زندانیان سیاسی است که در دوران رضاشاه در سال ۱۳۱۶ شمسی بازداشت شدند.
بین آنان انسان‌های فرهیخته و شریف کم نبود و چند نفر هم بودند که هیچ ربطی با زندان و زندانی سیاسی و مقاومت و این چیزها نداشتند. من در قسمت یازدهم خاطرات خانه زندگان، زندان قصر یکی از ارکان تاریخ معاصر ایران است - نام همه آنها را آورده‌ام.

غبارزدایی از آینه‌ها
قتل فاتح یزدی، یکی از پر سر و صدا ترین ترورهای دهه پنجاه

غبارزدایی از آینه‌ها</br>قتل فاتح یزدی، یکی از پر سر و صدا ترین ترورهای دهه پنجاه

این بحث به ترور محمدصادق فاتح یزدی می‌پردازد و این نکته را برجسته می کند که داوری درباره‌ی گذشته بر پایه‌ی معیارهای نظری و اخلاقی دوران معاصر، مغالطه‌‌‌ای گاه‌نگارانه است که طی آن، رویداد، گفتار یا هر چیز دیگری مطابق با ارزش‌های زمان فعلی ارزیابی می‌گردد.
فاتح یزدی که ۲۰ مرداد ۱۳۵۳ توسط سازمان چریکهای فدایی خلق ایران ترور شد، از بزرگترین و ثروتمندترین سرمایه‌داران ایران در سال‌های پیش از انقلاب بود. گزاره‌هایی چون «ساواک به دلیل باج‌ندادن فاتح به دربار، در ترور او دست داشت»‌، همچنین «قتل بیش از ۲٠ کارگر کارخانه جهان چیت در جریان تظاهرات اعتراضی به دستور فاتح»، واقعی نیست.

گفتگوهای مِلین The Melian Dialogue
کسی از پیروز سؤال نمی‌کند

گفتگوهای مِلین The Melian Dialogue </br>کسی از پیروز سؤال نمی‌کند

این بحث بعد از اشاره به گفتگوهای ملین این سؤال را طرح می کند: آیا حق با کسی است که قدرت را به دست می‌گیرد حتی اگر ناحق باشد؟ در دنیایی که عقل به تبعید رفته و ابتذال به میدان آمده است. در روزگاری که،
چهره سازان این سرای درشت -رنگدان ها گرفته اند به کف
ارزش و اهمیت پرسش فوق، برتر از پاسخ است. بویژه که ما بنوعی شاهد خروج نو از دل کهنه هستیم.

غبارزدایی از آینه‌ها
دکتر تقی اِرانی و سرود آهنگران

غبارزدایی از آینه‌ها</br>دکتر تقی اِرانی و سرود آهنگران

دکتر تقی اِرانی از اعضای برجسته گروه ۵۳ نفر بود که از اواخر سال ۱۳۱۵ تا اوایل سال ۱۳۱۶ به تدریج دستگیر و در زندان موقت تهران و قصر زندانی شدند. این گروه به ۵۳ نفر معروف شدند و عمدتاً زیر شکنجه‌های جانکاه مأموران اداره آگاهی(تأمینات) شهربانی رضاشاه قرار گرفتند و با پرونده‌هایی که برای آنها ساخته شد به زندان‌های درازمدت محکوم و راهی زندان قصر گشتند.

استراتژی امنیت ملی آمریکا (NSS)
آیا ترامپ حرف مُفت می‌زند یا آنچه می‌گوید واقعی است؟ 

استراتژی امنیت ملی آمریکا (NSS)

این بحث به سند استراتژی امنیت ملی آمریکا The National Security Strategy اشاره دارد که دوشنبه ۱۸ دسامبر ۲۰۱۷، آقای ترامپ رئوس آن را بر شمرد. گرچه خود وی نیز در تدوین آن دخالت داشته‌است، اما سند مزبور بیشتر، دیدگاه «محتمع صنعتی نظامی» و «دولت پنهان» در ایالات متحده را منعکس می‌کند.
مجتمع نظامی صنعتی(MIC) مفهومی است که عموماً برای اشاره به روابط سیاسی و پولی بین قانونگذاران، نیروهای مسلح، و پایگاه نظامی صنعتی به کار می‌رود که از آن‌ها حمایت می‌کند.
من از مُفصّل این قصه مُجملی گفتم
تو خود حدیث مُفصّل بخوان از این مُجمل

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک (74)
گذشته، نگذشته‌است
The past isn't over 

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک (74)

بگیر و ببند فرانکو شدت گرفت. آزادیخواهان هزار هزار به مسلخ رفتند و یا آواره کوه و بیابان شدند و در غربت جان دادند. کتاب گفت و گو با مرگ (شهادتنامه اسپانیا)، اثر آرتور کوستلر، گوشه‌هایی از این فجایع را به تصویر کشیده‌است. آرتور کوستلر، خودش در سال ۱۹۳۷ به دست نیروهای فاشیست طرفدار فرانکو دستگیر و به اعدام محکوم شد. او صد روز در زندان به سر برد و در این مدت هر ساعت در انتظار جوخه آتش بود و می‌دید که چگونه دوستان و همرزمانش دسته دسته تیرباران می‌شوند.
رنج و شکنج جمهوری خواهان اسپانیا، و بازی‌هایی که غربِ دوچهرهِ کاسبکار درآورد، بار دیگر نشان داد سیاست پدر و مادر ندارد!

مهم‌ترین وقایع دو قرن پیش در رابطه با فلسطین و اسرائیل
History of the Israeli–Palestinian conflict

مهم‌ترین وقایع دو قرن پیش در رابطه با فلسطین و اسرائیل</br>History of the Israeli–Palestinian conflict

اگرچه از جنگ جهانی دوم به این سو مسائل خاورمیانه در کانون اخبار جهان است، اما سطح عمومی درک ما از تاریخ شکل‌گیری قضیه فلسطین و جنبش صهیونیسم مطلوب نیست. داده‌های غلط فَت و فراوان است و متاسفانه آنچه را تأئید یا محکوم می‌کنیم، بدرستی نمی‌شناسیم.
اینکه گفتم قضیه فلسطین، به‌خاطر این است که برخی مطبوعات غربی از آن با عنوان مسأله و مشکل فلسطین یاد می‌کنند که گویا عارضی است و در حد مشکل مرزی بین دو یا چند کشور، و نه یک موضوع جوهری که پای یک ملت و حق او در رفع ستم از خویش در میان است. این بحث در ۱۰۰ مورد، مهم‌ترین وقایع دو قرن پیش در رابطه با فلسطین و اسرائیل را فهرست‌وار برمی‌شمارد.