استراتژی امنیت ملی آمریکا (NSS)
آیا ترامپ حرف مُفت می‌زند یا آنچه می‌گوید واقعی است؟ 

استراتژی امنیت ملی آمریکا (NSS)

این بحث به سند استراتژی امنیت ملی آمریکا The National Security Strategy اشاره دارد که دوشنبه ۱۸ دسامبر ۲۰۱۷، آقای ترامپ رئوس آن را بر شمرد. گرچه خود وی نیز در تدوین آن دخالت داشته‌است، اما سند مزبور بیشتر، دیدگاه «محتمع صنعتی نظامی» و «دولت پنهان» در ایالات متحده را منعکس می‌کند.
مجتمع نظامی صنعتی(MIC) مفهومی است که عموماً برای اشاره به روابط سیاسی و پولی بین قانونگذاران، نیروهای مسلح، و پایگاه نظامی صنعتی به کار می‌رود که از آن‌ها حمایت می‌کند.
من از مُفصّل این قصه مُجملی گفتم
تو خود حدیث مُفصّل بخوان از این مُجمل

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک (74)
گذشته، نگذشته‌است
The past isn't over 

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک (74)

بگیر و ببند فرانکو شدت گرفت. آزادیخواهان هزار هزار به مسلخ رفتند و یا آواره کوه و بیابان شدند و در غربت جان دادند. کتاب گفت و گو با مرگ (شهادتنامه اسپانیا)، اثر آرتور کوستلر، گوشه‌هایی از این فجایع را به تصویر کشیده‌است. آرتور کوستلر، خودش در سال ۱۹۳۷ به دست نیروهای فاشیست طرفدار فرانکو دستگیر و به اعدام محکوم شد. او صد روز در زندان به سر برد و در این مدت هر ساعت در انتظار جوخه آتش بود و می‌دید که چگونه دوستان و همرزمانش دسته دسته تیرباران می‌شوند.
رنج و شکنج جمهوری خواهان اسپانیا، و بازی‌هایی که غربِ دوچهرهِ کاسبکار درآورد، بار دیگر نشان داد سیاست پدر و مادر ندارد!

مهم‌ترین وقایع دو قرن پیش در رابطه با فلسطین و اسرائیل
History of the Israeli–Palestinian conflict

مهم‌ترین وقایع دو قرن پیش در رابطه با فلسطین و اسرائیل</br>History of the Israeli–Palestinian conflict

اگرچه از جنگ جهانی دوم به این سو مسائل خاورمیانه در کانون اخبار جهان است، اما سطح عمومی درک ما از تاریخ شکل‌گیری قضیه فلسطین و جنبش صهیونیسم مطلوب نیست. داده‌های غلط فَت و فراوان است و متاسفانه آنچه را تأئید یا محکوم می‌کنیم، بدرستی نمی‌شناسیم.
اینکه گفتم قضیه فلسطین، به‌خاطر این است که برخی مطبوعات غربی از آن با عنوان مسأله و مشکل فلسطین یاد می‌کنند که گویا عارضی است و در حد مشکل مرزی بین دو یا چند کشور، و نه یک موضوع جوهری که پای یک ملت و حق او در رفع ستم از خویش در میان است. این بحث در ۱۰۰ مورد، مهم‌ترین وقایع دو قرن پیش در رابطه با فلسطین و اسرائیل را فهرست‌وار برمی‌شمارد.

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک (73)
حلقه وین و پوزیتیویسم منطقی 

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک (73)

حلقه وین متشکل از اندیشمندانی بود که در دهه‌های دوم و سوم قرن بیستم در شهر وین اتریش در کنار یکدیگر درگیر بحث‌های علمی و فلسفی بودند. آنچه در کار آنان تازه به نظر مى‌رسید استفاده از منطق ریاضى Mathematical logic بود.
منطق ریاضى چارچوبى را براى آن‌ها فراهم آورد تا صورت‌بندى دقیقى از نظریه‌هاى علمى بیان کنند. در سال ۱۹۲۹ اعضای حلقه وین ضمن قدردانی از آلبرت اینشتین، برتدراند راسل و ویتگنشتاین، در اعلامیه‌ای با عنوان «درک علمی از جهان» Wissenschaftliche Weltauffassung به تبیین عالم از منظر خویش پرداختند و مجله‌ای با عنوان ارکنتنیس Erkenntnis (شناخت) منتشر کردند.

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک (72)
ضدماده، همان ماده است اما متضاد آن
Antimatter

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک (72)</br>ضدماده، همان ماده است اما متضاد آن</br>Antimatter

تاریخ هم یک علم است. البته نه به معنی اخص کلمه= science، علم شناخت و تفسیر گذشته‌ی انسان‏‌ها در پرتو حال، که بر اساس روش‏‌ها، گزینش‏‌ها و تفسیرهای مورخان به دست می‏‌آید. توجه داشته باشیم که اصطلاح علم به معنای ساینس science (علم به معنای اخص)، Knowledge (شناخت) و Discipline (گزاره‌های متعددی که ارتباط منطقی بین آنها وجود دارد) هر سه - به کار می‌رود.
این قسمت را به «پُل دیراک» Paul Dirac و دیدگاه وی در مورد ضدماده و موضوعات پیرامون آن اختصاص می‌دهم. به دلیل تاثیری که باقی گذاشت و پرسش‌هایی که خلق کرد.

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک (71)
آموخته‌های کهنه را دور بریزیم و دوباره بیآموزیم 

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک (71)

دربارهٔ کارنامه سیاسی احمدشاه می‌توان به نظر دکتر محمد مصدق اشاره کرد که در مجلس چهاردهم تصریح کرد: موقعی که احمدشاه در لندن حاضر نشد در دعوت رسمی دولت انگلیس از قرارداد ۱۹۱۹ اسمی ببرد و آن را بشناسد، با این که ناصرالملک به او گفته بود اگر مقاومت کند از سلطنت خلع می‌شود شاه وطن‌پرست بر مقاومت خود افزود و از قرارداد اسمی نبرد...
در سلسله سلاطین قاجار هفت نفر سلطنت کرده که از آنها فقط دو نفر پادشاه نامی شده‌اند اول مظفرالدین شاه است که در سلطنت او آزادی نصیب ملت شد و بعد احمدشاه است که تن به اسارت نداد و از سلطنت گذشت ای کاش که این پادشاه جوان بخت به کودتا تسلیم نمی‌شد و زودتر مقام سلطنت را ترک می‌کرد.

گفت و شنود با باقر مومنی، میلیتانت سیاسی (1)
مسأله تاریخ، تاریخ مسأله‌هاست

گفت و شنود با باقر مومنی، میلیتانت سیاسی (1)</br>مسأله تاریخ، تاریخ مسأله‌هاست

در این گفت و‌شنود، در مورد یکی از مسائل تاریخ معاصر میهنمان بحث می‌شود و آن واقعه ۱۵ بهمن ۱۳۲۷ و سوءقصد به اعلیحضرت همایونی است که در پیامد آن رژیم حاکم بهره‌ها برد و بگیر و ببند راه افتاد. اولین دادگاه سیاسی کشور پس از شهریور ۱۳۲۰ هم پس از آن تشکیل شد.
به رساله یک کلمه مشهور‌ترین اثر میرزا یوسف خان تبریزی(مستشارالدوله) ، دستگیری پرویز شهریاری(ریاضیدان شهیر میهنمان)، مهندس صادق انصاری، منوچهر هوشمند راد...و باقر مومنی (که موفق به فرار می شود اما گلوله می‌خورد)، همچنین به زندان لشکر دو زرهی و قزل قلعه و...هم اشاره می‌شود و وقایع گوناگون مورد بحث قرار می‌گیرد.

به یاد علی اشرف درویشیان - گفت‌و شنود با ناصر رحمانی‌نژاد

به یاد علی اشرف درویشیان - گفت‌و شنود با ناصر رحمانی‌نژاد

در روزگار غریبی که عقل به تبعید رفته و ابتذال به میدان آمده، در زمانه ای که آسیاب بر خون عاشقان می‌چرخد و بازار مکر و فریب گرم است، به غبار پیوستن این انسانهای شریف مرا در خود، می‌برَد و پرسش رازآلود خورخه لوئیس بورخس Jorge Luis Borges را به یاد می‌آورد:
وقتی می‌میریم چه چیزی با ما خواهد مرد؟

روزگارِ هَردَمبیل، و قاعدهِ نفیِ سَبیل

روزگارِ هَردَمبیل، و قاعدهِ نفیِ سَبیل

قتلهای زنجیره‌ای، کاردآجین کردن بهترین فرزندان مردم، دهن کجی به حقوق بین‌المللی، بهایی‌کُشی و تبعیض دینی، بازی درآوردن سر «سند ۲۰۳۰ یونسکو» و نمونه‌های مشابه، داستان خودی و غیرخودی، و راه ندادن کسانیکه میهنشان را دوست دارند اما نظرگاه آنان را ندارند، حتی به شوراهای شهر، همه و همه، ریشه در فقر فرهنگی، فقه فرسوده و تکلیف مدار صفوی و قاعده نفی سبیل دارد که نه در رویارویی با ستمگران، بلکه بر سر ستمدیدگان می‌شکنند.

مدیحهِ کورش، یا لعنت‌‌نامه برای نَبونَئیدوس
Verse account of Nabonidus
Panegyric of Cyrus 

مدیحهِ کورش، یا لعنت‌‌نامه برای نَبونَئیدوس

سخن‌گفتن از کورش از جمله به خاطر فقدان منابع کافی، و اینکه در مورد او، خوب را خوب‌تر یا بد را بدتر می‌بیننم، کار آسانی نیست. از تاریخ‌نگاری یونانیان که بگذریم، بقایای باستان‌شناسی باید از شخصیت کورش رازگشایی کند اما بقایای باستان‌شناسی خودش رازآلود است و نیاز به تفسیر در کنار مستندات دیگر دارد. منابع ایرانی قبل از اسلام هم به جز چند گِل‌نبشته به خط میخی، نشانی از او نمی‌دهد.
مهمترین منابع کلاسیک برای زندگانی کورش بزرگ، هرودوت، گزنفون و کتزیاس است. نوشته‌های هرودوت تاحدودی قابل اعتماد است. اما نوشته‌های کتزیاس جنبهٔ داستان‌سرایی دارند. گزنفون هم کتابی به نام کورش‌نامه دارد که نتیجهٔ تخلیات اوست و قابل استناد نیست.

خلیج فارس و مدعیان صاحب اختیاری جهان
Persian Gulf 

خلیج فارس و مدعیان صاحب اختیاری جهان

جمعه ۱۳ اکتبر ۲۰۱۷ که آقای ترامپ، موضع و سیاست خود را در باره ایران و برجام تشریح نمود، عالماً عامداً خلیج فارس را خلیج عربی نامید که با توجه به «نقشه‌های در راه» و نیز خُلق و خوی ایشان، چندان عجیب نیست.
او که در سخنرانی خودش موقعیت کاخ سفید و ریاست جمهوری آمریکا را در حد سخنگوی عربستان و نتانیاهو، پائین آورد، بخشی از سخنان بر حق مردم شیخ‌گزیده ایران را هم تکرار کرد و این البته، نیات او و «دولت پنهان» را نمی‌پوشاند.
دولت پنهان Deep state در آمریکا، فارغ از اینکه کدام حزب و چه کسی مصدر کار باشد، بر سیاست‌گذاری عمومی، اعمال نفوذ و کنترل دارد.

همه چیز مانند چیزی است، خود آن چیز مانند چیست؟
Everything must be like something, so what is this ike 

همه چیز مانند چیزی است، خود آن چیز مانند چیست؟

بشنو این نکته که خود را ز غم آزاده کنی - خون خوری گر طلب روزی ننهاده کنی
آخرالامر گِل کوزه‌گران خواهی شد - حالیا فکر سبو کن که پر از باده کنی
گر از آن آدمیانی که بهشتت هوس است - عیش با آدمی‌ای چند پری‌زاده کنی
اجرها باشدت ای خسرو شیرین دهنان - گر نگاهی سوی فرهاد دل افتاده کنی
خاطرت کی رقم فیض پذیرد هیهات - مگر از نقش پراکنده ورق ساده کنی

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک (70)
میرزا کوچک خان و رنجهایش

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک (70) </br>میرزا کوچک خان و رنجهایش

وثوق الدوله، که بعد از مخالفت سراسری با قرارداد ۱۹۱۹ احساس بی‌ثباتی می‌کرد، نماینده‌ای نزد میرزا فرستاد که تا بازشدن دوره جدید مجلس بین قوای دولتی و قوای جنگل آتش‌بس برقرار شود.
نظر احسان‌الله خان دوستدار و خالوقربان این بود که میرزا، در این شرایط به اتحاد جماهیر شوروی نزدیک شود. خالو قربان که بعدها سر بریده میرزا را در دست گرفت و به حکومتیان پیوست، آنزمان ساز چپ می‌زد. آن ایام نیروهای ارتش سرخ شوروی به بهانه تعقیب روس‌های سفید وارد انزلی شده بودند.

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک (69)
تاریخ، شناخت و تفسیر گذشته‌ در پرتو حال است

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک (69)</br>تاریخ، شناخت و تفسیر گذشته‌ در پرتو حال است

ستار پروانه عاشقی بود که به قول میرزا علی اکبر طاهرزاده صابر از شعله نمی‌گریخت، در جنگ دلیری و مردانگی نمود، عین‌الدوله را به خاک سیاه نشاند و مرگ غریبانه‌اش مشروطه محمّدعلیشاهی و امثال وثوق الدوله و مخبرالسلطنه و صمصام السّلطنه بختیاری را نشانه کرد. قصه‌های زیادی پایان یافته اما قصه پر غصه آن جان شیفته به سر نرسیده‌است.
او اگرچه خواندن و نوشتن نمی‌دانست، نه سواد داشت و نه نسبی عالی، ولی از همه کسانی که هم سواد داشتند و هم نسب عالی، بیشتر و بهتر در راه آرمانهای مردم ایران کوشید.

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک (68)
بیانیه بالفور Balfour Declaration
یکی از عجیب‌ترین اسناد تاریخ 

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک (68)</br>بیانیه بالفور Balfour Declaration

بیانیه بالفور، اشاره به نامه‌ای تاریخی است که در تاریخ ۲ نوامبر ۱۹۱۷ میلادی، آرتور جیمز بالفور، وزیر خارجه وقت بریتانیا، خطاب به والتر روتشیلد(روچیلد)، سیاست‌مدار یهودی‌تبار و عضو مجلس عوام بریتانیا نوشت و در آن خبر از «موضع مثبت» دولت بریتانیا برای «ایجاد خانه ملی برای یهودیان در سرزمین فلسطین» داد. روچیلد، تاجر سرشناس و از یهودیان ثروتمند انگلیس بود.
در نامه مورد بحث که بالفور آن را «بیانیه‌ای در هم‌دلی با آرمان صهیونیست یهودی» می‌نامد، آمده‌است که دولت بریتانیا نسبت به تشکیل «خانه‌ای ملی» برای یهودیان در فلسطین «نظر مساعد» دارد. ...

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک (67)
انقلاب اکتبر بزرگترین رویداد قرن بیستم

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک (67)</br>انقلاب اکتبر بزرگترین رویداد قرن بیستم

انقلاب اکتبر هرچند بعدها با تیرباران امثال بوخارین، زینوویف و کامنف، و بویژه کشتار کاتین به بیراهه رفت، هرچند لنین که درگذشت، جزمّیت فلسفه حزبی هر منتقدی را نفوذی بیگانه و «وراگ نارودا»(دشمن خلق) جلوه داد، اگرچه حتی «شوستاکوویج» خالق سنفونی باشکوه لنینگراد، میخاییل بولگاکف نابغه تئاتر شوروی و... متهم شدند که به رهبری خیانت کرده و مزدورند، اما تجارب انقلاب اکتبر، چه در عرصه نظری و چه در عرصه عملی، کماکان به مثابه غنی‌ترین تجارب در تاریخ بشریت محسوب می‌شود.

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک (66)
جنگ جهانی اول
یکی از برجسته‌ترین رخدادهای تاریخ بشر

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک (66)</br>جنگ جهانی اول</br> یکی از برجسته‌ترین رخدادهای تاریخ بشر

در ادامه رویدادهای قرن بیستم، اکنون به سال ۱۹۱۴ و شروع جنگ جهانی اول رسیده‌ایم که با سیلی از وقایع همراه است. «سیل»ی که در این یحث فشرده، باید آنرا در یک انگشتانه بریزیم.
یکی از برجسته‌ترین رخدادهای تاریخ بشر که بگونه مستقیم و غیرمستقیم نقش بزرگی در تعیین تاریخ سده بیستم داشت، جنگ جهانی اول ‌است. توجه داشته باشیم که معنای بسیاری از وقایع تاریخی را جز در جریان دگرگونی‌های تاریخی نمی‌توان فهمید و توضیح داد.

میراث‌ باستانی ایران در جای‌جایِ جهان
The Heritage of Persia 

میراث‌ باستانی ایران در جای‌جایِ جهان

قلمرو فرهنگی ایران بسیار گسترده‌تر از قلمرو سیاسی آن است. از این‌رو، بخش مهمی از میراث فرهنگی ایران را باید بیرون از مرزهای سیاسی‌اش جست‌وجو کرد.
در این بحث به آثار باستانی ایران در کشورهای زیر، اشاره می کنم: آذربایجان، آلمان، آمریکا، اتریش، ارمنستان، ازبکستان، اسرائیل، انگلیس، اوکراین، بلژیک، پاناما، پرتقال، تاجیکستان، ترکیه، چین (ختای)، روسیه، زنگبار، ژاپن، عراق، مصر، هلند، هندوستان...

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک (65)
همه گذشته‌ها روزی حال بوده‌اند
و همه سرانجام‌ها روزی آینده مردم

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک (65)</br>همه گذشته‌ها روزی حال بوده‌اند </br>و همه سرانجام‌ها روزی آینده مردم

در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، مسأله روز اروپا «دگرگونی فهم بشر از دین همراه با پیشرفت علوم طبیعی» بود و رمان ژان باروا هم به همین موضوع پرداخته‌است. استبداد زیر پرده دین و سلطه کلیسا را بر جوانان اروپا نشان داده و به «ماجرای دریفوس» و محاکمهٔ «امیل زولا» نویسندهٔ معروف فرانسوی هم می‌پردازد و واکنش توده مردم را نسبت به دریفوس و امیل زولا که تحت تاثیر «جبر جّو»، خشن و مستبدانه بود، زیر ذره بین می‌گذارد.

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک (64)
Theory of relativity
جهان آن چیزی نیست که به نظر می‌رسد

تاریخ جهان از ماموت تا فیسبوک (64)</BR>Theory of relativity</br>جهان آن چیزی نیست که به نظر می‌رسد

اصل نسبیت پیش از مطرح شدن توسط اینشتین٬ به شکل محدودتری بیان شده بود. گالیله می‌گفت هیچ راهی وجود ندارد که مشخص کنیم که آیا جسمی به طور یکنواخت حرکت می‌کند یا ساکن است.
در مکانیک نیوتنی هم که در آن شتاب به جای سرعت نقش بسیار مهمی دارد، این اصل دربارهٔ قوانین مکانیک بیان شده بود. اما اینشتین اصل نسبیت را به کنش و واکنش الکترومغناطیسی و، با قبول فرض‌هایی، به همهٔ قوانین فیزیک تعمیم داد. او زمان و فضا را مستقل از هم نمی‌دانست. هرچند تصورش دشوار است، اما اینشتین توانست نشان دهد که چیزی به نام فضا-زمان وجود دارد که بهمدیگر وابسته‌اند.